ĐẶC ĐIỂM ĐƯỜNG MÁU, KHÁNG INSULIN VÀ CHỨC NĂNG TẾ BÀO BETA TỤY TRÊN ĐỐI TƯỢNG NỮ GIỚI ĂN TRƯỜNG CHAY - Nguyễn, Hải Quý Trâm; Marilena, Formato; Nguyễn, Hải Thuỷ; Hoàng, Khánh Hằng; Nguyễn, Thị Thuý Hằng; Nguyễn, Đình Duyệt (Tạp chí Sinh lý học Việt Nam, 2019)
Mục tiêu: Mô tả đặc điểm đường máu, kháng insulin và chức năng tế bào beta trên đối tượng nữ giới ăn trường chay. Phương pháp: nghiên cứu mô tả cắt ngang. 144 nữ có độ tuổi từ 20-75 với thời gian trường chay từ 10 đến 70 năm và nhóm chứng gồm 68 phụ nữ không trường chay có độ tuổi từ 22-84. Tất cả đều được khảo sát glucose máu đói, HbA1c, insulin máu đói, chỉ số HOMA-IR và HOMA-%B. Kết quả: So với nhóm chứng, nhóm trường chay có một số biến đổi như sau: Tỷ lệ tăng đường huyết lúc đói cao hơn (13,2% so với 10,3%, p < 0,05), nồng độ HbA1c cao hơn (5,9 ± 0,9 so với 4,3 ± 0,90%, p <0,05), trong đó tỷ lệ HbA1c ≥ 5,7% cao hơn (p<0,05), tỷ lệ tiền đái tháo đường cũng cao hơn. Không thấy khác biệt về nồng độ insulin máu lúc đói (p>0.05), nhưng có sự khác biệt về tỷ lệ cường insulin (FI ≥12 μU/ml); chỉ số HOMA-IR và tỷ lệ kháng insulin (p<0,05). Chỉ số HOMA-%B, HOMA-%B <116% không khác biệt giữa 2 nhóm (p>0,05). Chức năng tế bào beta giảm sau 15 năm trường chay. Có sự tương quan giữa thời gian trường chay và HbA1c (r = 0,403). Giá trị dự đoán suy tế bào beta sau 17 năm và nguy cơ tăng đường huyết sau 18 năm trường chay, rối loạn insulin máu đói là 22 năm và kháng insulin là 23 năm. Kết luận: Chế độ ăn trường chay có nguy cơ làm tăng đường máu, làm giảm chức năng tế bào bêta, tăng nguy cơ đề kháng insulin.