NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT ỨNG DỤNG KẾT HỢP 3 THANG ĐO PSQI, ESS VÀ RBD-SQ TRONG ĐÁNH GIÁ RỐI LOẠN GIẤC NGỦ CỦA NGƯỜI BỆNH PARKINSON - Nguyễn, Thanh; Trịnh, Trịnh Thị Giang; Nguyễn, Thị Mai; Vũ, DĐức Vinh; Đặng, Tiến Hải; Phạm, Kim Ngọc; Hà, Việt Trung; Nguyễn, Nguyễn Thị Thanh Hương (Tạp chí Sinh lý học Việt Nam, 2026)
Đặt vấn đề: Thang đo chất lượng giấc ngủ (PSQI), buồn ngủ vào ban ngày Epworth (ESS), hành vi rối loạn giấc ngủ REM (RBD-SQ) đã được nghiên cứu rối loạn giấc ngủ trên nhiều đối tượng khác nhau. Tuy nhiên, giá trị của 3 thang này ở người bệnh Parkinson (PD- Parkinson Disease) chưa được nghiên cứu phối hợp đầy đủ. Từ đó, chúng tôi thực hiện đề tài với Mục tiêu: So sánh đặc điểm giấc ngủ của người bệnh PD với nhóm chứng, qua đó đề xuất kết hợp các rối loạn giấc ngủ đặc trưng theo giới tính. Phương pháp nghiên cứu: Mô tả cắt ngang trên 161 đối tượng (66 người bệnh, 95 nhóm chứng), độ tuổi 50-80, nhận thức bình thường (MoCA 26). Tình trạng giấc ngủ được đánh giá bằng 3 thang đo PSQI, ESS và RBD-SQ. Kết quả: Nhóm PD có tỷ lệ RBD-SQ cao hơn so với nhóm chứng ở cả hai giới (Nam: 47,8% - 9,4%; Nữ: 37,2% - 4,8%). Nhóm PD có tỷ lệ rối loạn giấc ngủ cao hơn ở thang PSQI, ESS nhưng chưa có ý nghĩa thống kê. Tuy nhiên, phân tích chi tiết cho thấy rối loạn giấc ngủ ở nam PD liên quan đến tình trạng ho/ngáy to, tỉnh dậy lúc nửa đêm/sáng sớm, buồn ngủ khi ngồi và đọc; nữ PD liên quan đến rối loạn cảm giác (nóng, đau), giảm hứng thú và buồn ngủ khi xem tivi. Kết luận: Thang đo RBD-SQ có sự khác biệt giữa 2 nhóm, từ đó phù hợp để đánh giá rối loạn giấc ngủ trên người bệnh PD, nên phối hợp một số câu hỏi trong thang đo PSQI và ESS để phát hiện các rối loạn giấc ngủ đặc trưng theo giới tính.