ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ, LÂM SÀNG VÀ CĂN NGUYÊN VI RÚT GÂY BỆNH TAY CHÂN MIỆNG TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA NINH THUẬN NĂM 2025 - Nguyễn, Nguyễn Công Tâm; Nguyễn, Văn Lập; Nguyễn, Thành Tín; Nguyễn, Bình Chương; Lê Huy, Thạch (Tạp chí Sinh lý học Việt Nam, 2026)
Mục tiêu: Mô tả đặc điểm dịch tễ, lâm sàng và phổ căn nguyên vi rút của bệnh tay chân miệng (TCM) ở trẻ điều trị nội trú tại Bệnh viện Đa khoa Ninh Thuận năm 2025. Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện trên tất cả trẻ ≤15 tuổi được chẩn đoán tay chân miệng theo hướng dẫn Bộ Y tế năm 2024 điều trị nội trú tại Bệnh viện Đa khoa Ninh Thuận từ tháng 3 đến tháng 10 năm 2025. Kết quả: Nghiên cứu ghi nhận 38 bệnh nhi, trong đó trẻ nam chiếm 60,5% và nhóm tuổi 6-23 tháng chiếm ưu thế (71,1%). Phần lớn bệnh nhi sống ở khu vực nông thôn (63,9%) và có tình trạng suy dinh dưỡng (78,9%). Trong vòng 14 ngày trước khởi bệnh, 73,7% trẻ từng đến khu vui chơi đông người và 36,8% có tiền sử tiếp xúc với ca tay chân miệng. Các triệu chứng thường gặp khi nhập viện là loét/đau miệng (89,5%), phát ban ở tay (84,2%), quấy khóc (78,9%) và phát ban ở chân (68,4%). Về căn nguyên vi rút, EV-A71 được phát hiện ở 63,2% trường hợp, tiếp theo là CV-A6 (50,0%), CV-A16 (10,5%) và CV-A10 (7,9%). Đồng nhiễm vi rút được ghi nhận ở 34,2% bệnh nhi, trong đó kiểu EV-A71 kết hợp CV-A6 chiếm tỷ lệ cao nhất. Kết luận: Bệnh tay chân miệng tại Bệnh viện Đa khoa Ninh Thuận năm 2025 chủ yếu gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt dưới 2 tuổi, với tỷ lệ cao trẻ sống ở nông thôn và suy dinh dưỡng. EV-A71 và CV-A6 là hai chủng vi rút lưu hành chính, kèm theo tỷ lệ đồng nhiễm đáng kể, phản ánh sự lưu hành đồng thời của nhiều chủng Enterovirus tại địa phương. Kết quả nghiên cứu góp phần cung cấp dữ liệu thực tiễn cho công tác giám sát dịch tễ và căn nguyên vi rút của bệnh tay chân miệng tại tuyến tỉnh.